Czy lepiej iść do psychologa, psychoterapeuty czy do psychiatry?

Psychiatra, psycholog, psychoterapeuta - co wybrać?

Na początku szukania pomocy bardzo łatwo się pogubić. Nazwy brzmią podobnie, informacje w internecie bywają sprzeczne, a presja, żeby „wybrać dobrze”, potrafi skutecznie zatrzymać w miejscu. Wiele osób odkłada decyzję tylko dlatego, że nie ma pewności, do kogo właściwie powinno się zgłosić.

To normalne. I bardzo częste. Ten wybór rzadko jest oczywisty na starcie.

Kim jest psycholog, psychoterapeuta i psychiatra?

Psycholog to osoba, z którą rozmawia się o trudnościach, emocjach i problemach w codziennym funkcjonowaniu. Pomaga zrozumieć, co się dzieje, uporządkować sytuację i znaleźć kierunek dalszych działań. Warto dodać, że jedną ze szczególnych kompetencji psychologa – w porównaniu z psychoterapeutą niebędącym psychologiem – jest możliwość prowadzenia diagnozy psychologicznej z wykorzystaniem specjalistycznych narzędzi, takich jak testy i kwestionariusze

Psychoterapeuta to psycholog lub lekarz po dodatkowym, wieloletnim szkoleniu, który prowadzi psychoterapię. Czyli regularną, pogłębioną pracę nad problemami, które nie mijają same i wymagają czasu.

Psychoterapeuta nie zastępuje diagnozy psychologicznej, jeśli jest ona potrzebna.
Psycholog nie zastępuje psychoterapii, gdy problem wymaga długoterminowej pracy.

Psychiatra jest lekarzem. Zajmuje się oceną stanu zdrowia psychicznego z perspektywy medycznej i, jeśli to potrzebne, proponuje leczenie farmakologiczne lub dalszą diagnostykę.

To różne role, ale w praktyce bardzo często współpracujące ze sobą.

Szczególne kompetencje psychiatry jako lekarza

Psychiatra, jako lekarz, ma uprawnienia, których nie ma psycholog ani psychoterapeuta.

Może:

• przepisać leki,

• wystawić zwolnienie lekarskie (L4),

• zlecić badania,

• ocenić, czy objawy mogą mieć podłoże somatyczne lub wymagają leczenia medycznego.

To nie czyni wizyty „poważniejszą” ani bardziej dramatyczną. To po prostu inny zakres odpowiedzialności.

A co z lekarzem rodzinnym?

Dla wielu osób dobrym punktem startowym może być także lekarz rodzinny, szczególnie wtedy, gdy dostęp do specjalistów jest ograniczony albo trudno zdecydować, od czego w ogóle zacząć. Lekarz rodzinny pomaga spojrzeć na sytuację całościowo, sprawdzić, czy objawy nie mają związku ze zdrowiem fizycznym, i zaproponować kolejne kroki. Czasem będzie to skierowanie dalej, czasem obserwacja, a czasem po prostu pomoc w uporządkowaniu sytuacji. Dla części osób taka pierwsza rozmowa bywa łatwiejsza niż samodzielne rozstrzyganie, „czy to już psychiatra”, czy „czy to jeszcze terapia”.

Nie musisz wiedzieć tego wszystkiego na początku

W praktyce bardzo rzadko wygląda to tak, że ktoś od razu trafia idealnie. Psychoterapeuci często sugerują konsultację psychiatryczną, psychiatrzy bardzo często rekomendują psychoterapię, a decyzje zapadają stopniowo, w trakcie procesu. To oznacza jedno: nie musisz sam znać systemu ani podejmować perfekcyjnej decyzji na starcie. Zrobienie pierwszego kroku w którąkolwiek stronę jest lepsze niż długie wahanie i zostawanie z problemem w pojedynkę.

Reguła nadrzędna, gdy naprawdę nie wiesz

Jeśli masz poczucie, że sytuacja Cię przerasta, objawy są nasilone albo po prostu martwisz się o swoje bezpieczeństwo, warto potraktować to poważnie i skorzystać z pomocy lekarza. Jeśli masz możliwość szybkiego kontaktu ze specjalistą, to naturalny kierunek. Jeśli dostęp do specjalisty jest utrudniony, dobrym pierwszym krokiem może być lekarz pierwszego kontaktu. Taka kolejność jest zwyczajnie bezpieczniejsza, a kolejne decyzje zawsze można podjąć później.